اسكندر بيگ تركمان
28
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
ضمير منير آن حضرت زبانه كشيده بيكبارگى از تسخير قلعه گلستان گذشته باشارهء منهيان عالم غيب از پاى قلعه برخاسته متوجه آذربايجان شدند . ذكر محاربهء خاقان سليمان شأن با ميرزا الوند تركمان و ظفر يافتن بتوفيق ملك منان در نخجوان توجه خاقان سليمان شأن را بجانب آذربايجان استماع نموده با سى هزار كس از جنود تركمان كه در موكب او حاضر بودند بمقابلهء آن حضرت شتافت ، اما از وفور شجاعت و دلاورى خاقان سليمان شأن و فدويت قزلباش كه پروانه وار خود را بر شعله آتش زده آن را حيات ابد ميدانستند كمال رعب و هراس بر ضماير ايشان مستولى گرديده بود در شيرور نخجوان در شهور سنهء سبع و تسعمائه بين الفريقين مقابله اتفاق افتاد دلاوران لشكر قزلباش كه هفتهزار نفر بودند فدائى وارقدم در معركهء كارزار نهاده داد مردانگى دادند ، در آنطرف نيز جنود تركمان به قدر طاقت و توان كوشش مينمودند اما بتأييد [ 21 ] كردگار ظفر و نصرت و اقبال مثال قرين حال عساكر ظفر مآل گشته امير زاده الوند مغلوب گرديده بسيارى از اعاظم امراء و اعيان تركمان و جنود بيشمار در آن معركه مقتول گشته غنايم موفور بدست سپاه منصور افتاد ميرزا الوند در آذربايجان مجال توقف نيافته بارزنجان گريخت و خاقان سليمان شان مظفر و كامران بدار السلطنهء تبريز رسيده بر تخت سلطنت پادشاهانه تمكن يافت شعار مذهب حق اثنى عشر عليهم السلام ظهور يافت . فراز منابر بخطبهء اماميه و القاب ساميه زينت پذير گشته وجوه دنانير بكلمهء طيبهء لا إله الا الله و محمد رسول الله و على ولى الله و اسم سامى آن برگزيدهء آله سكه و آرايش يافت . رسوم مبتدعهء ارباب ضلال مندفع گشته شيعيان هلل بيت طيبين و طاهرين كه تا غايت بتقيه زندگانى ميكردند علانيه شعار مذهب حق اماميه پيش گرفته مخالفين در زواياى اختفا خزيدند ، صيت صلابت و قهارى آن حضرت بر اطراف و اكناف رسيده شعلهء تيغ آتشبارش زبانه بفلك اثير كشيده ميرزا الوند جمعى فراهم آورده حركة المذبوحى كرده از ارزنجان عزيمت آذربايجان نمود در هنگامى كه رايات نصرت آيات شاهى از راه ترجان متوجه ارزنجان شده بودند بدار السلطنهء تبريز رسيده دست تعدى برعايا و متمولين دراز كرد و از آنجا باوجان شتافت از آوازه قرب وصول موكب جهانگشائى مجال توقف نيافته از اوجان بهمدان رفت و از آنجا روى توجه ببغداد آورد چون ادبار روى به او آورده بود از آنجا نيز به جهت مخالفت قاسم بيك پرناك اقامت نتوانست نمود عزيمت ديار بكر كرده بعزم رزم آن حضرت بحدود همدان آمد و تا موازى هفتاد هزار كس از جنود تركمان بمعرض درآورده سيصد عرابه با توپ و ضربزن و يراق همراه داشت از اينجانب خاقان سليمان شان با عساكر اقبال مآثر دل بر عنايت الهى و امداد ارواح مقدسه طيبين و طاهرين بسته با موازى دوازده هزار كس از طوايف جليلهء قزلباش كه در ركاب مقدس بودند بمقابلهء اعدا توجه نمودند ، بعون الله توفيقه . ذكر محاربهء خاقان سليمان شأن با سلطان مراد و فتح عراق عجم و فارس و كرمان بتوفيق ملك منان در روز شنبه بيست و چهارم شهر ذى الحجة الحرام سنة ثمان و تسعمائه در آلمه بلاغى همدان